Biển có cát, đồi có cát, cả rừng và cả ruộng cũng đều có cát. Nắng ngập tràn chói chang trên những đồi cát. Một năm số ngày nắng nóng ở Bình Thuận có chỉ số vào loại cao nhất trong các vùng miền cả nước. Lượng mưa trong năm rất thấp, nên gieo trồng ở vùng này rất khó khăn. Gặp những thời kỳ nắng hạn kéo dài người ta phải lấy cả xương rồng thái khô để nuôi gia súc. Người ta gọi xứ này là vùng tiểu sa mạc. Thiên nhiên hào hiệp ban tặng cho nơi này cái gió, cái nắng và cát thừa thãi. Sự ban tặng đến mức cây lúa chết khát trên những thửa ruộng khô cằn. Người dân Bình Thuận mơ ước một ngày được đổi đời. Một ngày được sống trong no đủ, không phải lần hồi từng bữa. Và điều kỳ diệu ấy đã xảy ra trên mảnh đất cực Nam Trung bộ này. Đó là ngày Nhật thực toàn phần được thấy rõ nhất tại Bình Thuận  so với phần còn lại của Thế giới. Ngày 24/10/1995, một ngày đặc biệt đã đi vào lịch sử phát triển của Bình Thuận. Đó cũng là ngày hội Du lịch của Bình Thuận hàng năm, ngày ấy lữ khách từ nhiều nước nô nức đến Bình Thuận, trong đó có các nhà khoa học, các nhà nghiên cứu thiên văn, địa lý, khí tượng, các khách du lịch từ Á, Âu, Phi, Mỹ. Từ ngày ấy, người ta biết đến Bình Thuận, nơi có các bãi biển nghỉ mát đẹp mê hồn. Người ta biết đến Bình Thuận là nơi có nắng ấm tứ mùa, nơi nghỉ dưỡng lý tưởng cho các cư dân xứ lạnh, đến đây tắm biển trốn đông. Người ta biết đến biển Mũi Né có gió thổi xoay chiều, rất thích hợp cho các môn thể thao thuyền buồm, lướt ván.

Hải đăng Kê Gà. (ảnh: Đ.Hòa)

Đoàn nhà văn chúng tôi đến Bình Thuận lần này theo tinh thần của đợt vận động viết về biển đảo của Hội Nhà văn Việt Nam. Đoàn có sáu người, hầu hết họ là nhà văn trưởng thành trong quân đội. Đó là các nhà văn Đào Thắng, Thanh Minh, Hồ Thu, Nguyên Huyến, Thế Hùng. Điểm đến đầu tiên của chúng tôi là Đồn Biên phòng  450, thuộc Ban chỉ huy Biên phòng Bình Thuận. Đồng chí Trung tá Đồn trưởng Nguyễn Hải Thịnh  thông báo khái quát cho đoàn về  nhiệm vụ, phạm vi quản lý và thành tích huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu của đơn vị trong các năm vừa qua.  Có đến đây mới biết được cuộc sống và nỗi vất vả nhọc nhằn của người lính. Người nào da cũng sạm đen với nắng gió, những cánh tay, bắp chân săn chắc như người miền biển. Đồng chí Đồn trưởng cho biết, ngoài nhiệm vụ tuần tra, giám sát bảo vệ chủ quyền, đơn vị còn tham gia công tác phòng chống, cứu hộ, cứu nạn và phòng chống tội phạm ma túy trên vùng nội thủy có diện tích 21.000km2 với chiều dài bờ biển 198km. Đến Hải đội 2 chúng tôi còn được gặp Thiếu tá, Hải đội phó Phạm Quang Qùi người đã dũng cảm chặn bắt tàu lạ xâm phạm lãnh hải Việt Nam. Bằng lối kể chuyện mộc mạc, chân tình, chúng tôi được biết gia đình anh có ba đời liên tiếp là Bộ đội Biên phòng. Bố anh là Thượng úy Công an nhân dân vũ trang (tên gọi cũ Bộ đội Biên phòng) 76 tuổi  đã nghỉ hưu. Anh ruột anh là Phạm Quang Huy, Thượng úy Bộ đội Biên phòng đã hy sinh trong khi làm nhiệm vụ bắt tàu nước ngoài vi phạm. Con anh Huy, cháu Phạm Điệp, nay cũng là chiến sĩ Bộ đội Biên phòng. Hôm vượt eo biển ra tháp Hải đăng Kê Gà được người Pháp xây dựng từ năm 1899 tính đến nay là 112 năm, đã để lại trong tôi một ấn tượng khó quên. Số là hôm đó biển động sóng cao tới nửa mét, nhưng ở phần eo biển Kê Gà chỉ có sóng nhỏ chập chờn. Nhìn phương tiện đưa khách ra đảo bằng thuyền thúng, nhiều người  thấy e ngại. Thấy vậy anh chủ thuyền, trước đây cũng là sĩ quan Biên phòng động viên: Sóng này thì nhằm nhò gì. Thuyền đi trước rẽ sóng lướt lẹ trên mặt biển, thuyền tôi kế tiếp bơi theo. Đến giữa eo, bất ngờ một cơn sóng Lừng, cao gấp đôi thuyền từ đâu ập tới.Thôi rồi! Tôi chỉ kịp nhìn thấy nó và người chao đảo, như bị hắt xuống biển, Hai người ngồi cạnh tôi là nhà văn Đào Thắng và cô Huyền cán bộ Tạp chí văn nghệ Bình Thuận  bị hắt xuống lòng thuyền. Tôi ghì chặt Duyên phóng viên Tạp chí Bình Thuận ngồi bên. Nhờ đó mà thuyền không lật, chỉ bị nước tràn vào. Máy ảnh tác nghiệp của Duyên, điện thoại di động của bốn người, tất cả vẫn còn nguyên. Anh chủ thuyền thở phào chỉ vào tôi: “May quá anh không nhổm lên. Nếu không thì thuyền chắc lật. Nghề biển tiềm ẩn những bất trắc rủi ro”. Nghe anh nói tôi nghĩ đến những  gian nan vất vả của người lính biển. Biết bao chiến sĩ đã lăn lộn trong bão táp, trầm mình trong sóng giữ, cứu người và tài sản của đồng bào. Những chiến sĩ thông tin quan trắc ngày đêm bên máy để canh giữ biển trời, không một phút, một giây lơ là, để  Tổ quốc được bình yên.

Bình Thuận không chỉ đẹp về tự nhiên mà Bình Thuận còn giàu về văn hóa, nghệ thuật. Nơi đây là nơi cư ngụ của cộng đồng 32 dân tộc anh em, bao gồm người Kinh, người Thượng, người Chăm...  Chúng tôi đã đến dự lễ hội Ka - Tê, (Tết) tưng bừng của người theo đạo Bà - la - môn. Chúng tôi đã được thưởng thức những món ăn đặc biệt và uống rượu Chăm. Được nghe những bài hát trữ tình phảng phất dân ca Ấn Độ và chứng kiến điệu múa Ap xa ra và vũ điệu “phồn thực” đầy ấn tượng. Được ngắm nhìn những cô gái Chăm xinh đẹp lộng lẫy trong bộ quần áo dân tộc trong  ngày lễ hội .

Bình Thuận hôm nay không chỉ nổi tiếng trong nước, mà Bình Thuận đã trở thành một địa danh du lịch  đẳng cấp quốc tế. Đầu năm 2011 Hiệp hội đua thuyền buồm Quốc tế đã tổ chức đua thuyền tại đây. Các dự án chuyển đổi năng lượng mặt trời và gió biển đang được thực thi. Tài nguyên nắng, gió, cát đang được chuyển hóa, mang lại nguồn lợi phục vụ cuộc sống con người. Đó đây người ta đã bước đầu sử dụng những giàn pin mặt trời, và những chong chóng  phát điện gió khổng lồ. Người Bình Thuận đang biến cái bất lợi trở thành đắc lợi. Chính những cái bất lợi đang hàng ngày mang đến cho Bình Thuận một sinh lực mới, làm thay đổi đời sống vật chất và tinh thần của người dân nơi đây. Ngành du lịch Bình Thuận đang phát triển với tốc độ và qui mô chóng mặt. Các nhà hàng, khách sạn cao cấp như nấm mọc lên ven bờ biển. Các nhà đầu tư trong nước, ngoài nước đua nhau tới đây đầu tư dự án. Khu du lịch cao cấp năm sao Sea Link mà người ta gọi là “thành phố du lịch” đã vận hành. Những biệt thự ba tầng tráng lệ, lung linh huyền ảo, những thảm cỏ nhung mịn màng, những hàng dừa xòe tán và những hàng cau vua cao vút, sừng sững bên những con đường trải nhựa uốn lượn quanh đồi. Quang cảnh chẳng khác gì trên một sa bàn kiến trúc nghệ thuật. Có ai biết rằng chỉ vài năm trước, nơi đây chỉ là những đồi cát trơ trọi không một cây nào sống được. Mũi Né là xứ sở du lịch của người Nga. Người Nga đi tham quan vãng cảnh nhiều nơi, nhưng khi dừng chân nghỉ dưỡng, lâu nhất vẫn là Mũi Né. Có du khách Nga đến đây vài lần, thậm chí có người đến hai lần trong năm. Vì sao người Nga lại mê say Mũi Né?. Câu hỏi này tôi đã phỏng vấn nhiều bạn Nga. Cuối cùng tôi đã tìm ra câu trả lời chính xác khi gặp từng tốp lữ khách Nga suốt đêm đi trên bãi biển, đốt lửa trại nhảy múa, dạo chơi dưới các rặng dừa và những dàn hoa tím, từ các biệt thự lấp lóa ánh đèn. Và những cô gái Nga xinh đẹp nô đùa trên sóng nước như những nàng tiên cá. Tôi đã hỏi họ vì sao họ không  ngủ? Cảnh sắc này sao mà ngủ được? Phải tận hưởng hết khí trời trong lành của biển cả và những cảnh sắc diệu kỳ ở  nơi đây!. Câu trả lời của họ thật hồn nhiên. Thì ra cái đẹp tự nhiên, quyến rũ con người đôi khi  ở ngay cạnh mình mà ta không biết.

Bình Thuận đi lên không chỉ bằng ngành công nghiệp không khói mà Bình Thuận còn đi lên bằng những  trái thanh long mọc lên từ cát. Thanh long Bình Thuận vừa ngon, vừa ngọt, vừa thơm. Nó là loại thanh long ngon nhất nước. Có lẽ thổ nhưỡng pha cát Bình Thuận phù hợp với loại trái cây này. Ở đâu trong Bình Thuận cũng gặp thanh long. Thanh long có mặt ở khắp nơi. Thanh long Bình Thuận đã vượt biên giới, đến tận các xứ sở Hoa Kỳ, Canada, châu Âu và châu Á. Thanh long Bình Thuận cho quả tứ mùa. Người ta chiếu ánh sáng nhân tạo bắt cây ra trái. Cả một miền quê thao thức, cả một vùng trời rực sáng với hàng vạn bóng đèn lấp lánh như sao, trên những cánh đồng thanh long bát ngát. Người ta bắt cây thức cùng người để cho ra trái. Chuyện rằng có một người chăn vịt, mắc đèn gần cây thanh long đã thu hết trái, để trông coi vịt. Qua một thời gian, cây thanh long đột nhiên ra hoa kết quả trái mùa. Anh làm thử tiếp tục, thấy kết quả không ngờ. Anh đem điều này phổ biến cho mọi người. Thế là một phong trào trồng thanh long lan khắp  Bình Thuận. Nhà nhà trồng thanh long, người người trồng thanh long. Diện tích thanh long của Bình Thuân hiện trên 12.000 ha. Sản lượng thu hoạch ước khoảng 335.000 tấn/năm. Nhiều gia đình xóa nghèo, giàu lên nhờ thanh long. Có thể nói rằng Bình Thuận hôm nay đang từng bước đi lên bằng chính đôi chân mình. Đôi chân đó chính là ngành công nghiệp không khói và những trái thanh long ngọt ngào thanh khiết.

Rời Bình Thuận tôi mang theo mình biết bao niềm vui và kỷ niệm. Những địa danh Mũi Né, Kê Gà, Bàu Trắng, Suối Tiên, Đồi Hồng, Hòn Rơm... cứ chập chờn trong trí nhớ tôi. Hình ảnh những chiến  sĩ biên phòng đang đêm ngày bám biển, canh giữ biển trời và những cô gái Chăm xinh đẹp sẽ mãi là những ký ức không thể nào quên.

Nguyễn Tiến Hóa

Theo Báo Bình Thuận